yvonne's columns en kinderverhaaltjes

Columns

Het overlijden van een dierbare

Wij als volwassenen hebben al heel veel verdriet als we een dierbare verliezen. We gaan er ook allemaal weer anders mee om. Maar hoe is dat bij een kind, in dit geval een hoogbegaafd kind?

Kort geleden overleed onze beste vriend, en Conners peetoom John. Na dat vreselijk moeilijke telefoontje waarin we te horen kregen dat hij was overleden en we heel even op adem waren gekomen, vroegen we ons af hoe we het Conner moesten vertellen. Want vertellen moet je ‘t. We zijn met hem op de bank gaan zitten en hebben hem rustig verteld dat ome John was overleden. Wat een moeilijk moment was dat. Wat kun je verwachten? Gaat hij heel hard huilen, of houdt hij het verdriet binnen en gaat hij verder met spelen? Bij Conner was het eigenlijk geen van beide. Toen we het vertelden schrok hij heel erg en ging ook wel huilen, maar niet zo erg als ik had verwacht. Het leek net alsof Conner het niet geloofde, hij ontkende het zelfs, en zei dat hij het echt niet geloofde. Hij vroeg ook telkens: “Komt hij nu nooit meer langs, zie ik hem nu nooit meer?” “Nee lieverd” zeiden wij dan “maar hij zal altijd over je schouder meekijken”.

 

En dan komt het moment van het condoleren en de begrafenis. Dat vonden we heel erg moeilijk. Nemen we hem mee zodat hij zelf op zijn manier afscheid kan nemen of laten we hem thuis en laten hem John herinneren zoals hij was? Dat vonden we echt ontzettend moeilijk. We hebben het met Conner al heel vaak over de dood gehad. Hij kwam al heel vroeg met vragen als: “Wat is dood papa” of “Hoe ga je dood?? Wanneer ga je dood of waar ga je heen als je dood gaat?”

Conner is dan wel hoogbegaafd en hij begrijpt zo ontzettend veel, maar hij is en blijft een ventje van net 7 jaar oud. Op Internet is heel veel te vinden over rouwverwerking bij een kind, maar rouwverweking bij een hoogbegaafd kind heb ik helaas niet kunnen vinden. Na heel veel wikken en wegen en advies te hebben gekregen van heel veel lieve mensen om ons heen, hebben we de beslissing aan Conner zelf overgelaten. Hij wilde absoluut zelf afscheid nemen van zijn ome John omdat hij anders nooit zou geloven dat hij nooit meer door onze voordeur naar binnen zou komen en zoals altijd, gigantisch zijn hoofd zou stoten tegen de lamp in de gang. We hebben hem verteld wat hij kon verwachten bij het condoleren en bij de begrafenis, en hebben meerdere malen aangegeven dat niets “moet”.

 

 

We hebben hem verschillende opties gegeven. Wil je nog bij ome John kijken of liever niet? Wil je ome John nog even aanraken of liever niet? We hebben alles wel duizend keer doorgesproken met hem, ook om zeker te zijn dat dit was wat hij echt zelf wilde.

We merkten wel dat hij ontzettend zenuwachtig was voor alles wat komen ging. Hij was en is nog steeds erg emotioneel. Tijdens het condoleren zijn we met zijn drietjes naar binnen gegaan en heeft Conner een mooie foto van hem en John samen in de kist gelegd. Ook heeft hij John zijn hand aangeraakt en dat vond hij helemaal niet eng. Wel kwamen er vragen: “Waarom is hij zo koud mama?”

Toen rende hij hard weg en ging alleen in een hoekje liggen huilen. Zo ontzettend verdrietig om te zien als een kind zo stuk is van verdriet. De tweede keer dat ik alleen nog even wilde kijken bij John, kwam Conner me weghalen. Hij huilde dat ik niet meer mocht gaan kijken omdat ik dan weer zou gaan huilen en dat wilde hij niet. Op het deksel van de kist mochten alle kinderen een mooie tekening maken voor John en dat vond Conner heel fijn om te doen.

 

“Ik ben zo blij dat ik John nu gezien heb mama, anders had ik nooit geloofd dat hij echt dood was” zei Conner naderhand. “Maar is het echt niet iemand in een verkleed pak mama, iemand die net doet alsof hij ome John is??” De volgende dag was de begrafenis. Een dubbele uitvaart omdat ook John zijn zus Lia vlak na John was overleden. Te gek voor woorden, en totaal niet te bevatten.

Wat was dat moeilijk. Vooral tijdens het stuk dat ik voor John geschreven had werd het Conner te veel. Na de dienst werd John zijn kist door de kinderen naar zijn graf gedragen, en ook Conner hielp mee. Zo trots waren we op dat ventje.

 

Nadat we afscheid hadden genomen van vrienden en familie wilde Conner nog even terug naar het graf van John. We merkten dat hij geen weg meer wist met zijn verdriet. Hij was zo ontzettend boos op alles en iedereen dat we hem voorstelden alles eruit te gooien. “Doe maar waar je behoefte aan hebt” zeiden wij. “Alles?” vroeg hij toen. “Mag ik gillen en schreeuwen?” “Ja lieverd, dat mag allemaal..!!” Dat hebben we geweten. Hij heeft letterlijk zijn longen uit zijn lijf gegild. Hij heeft over de grond gerold en geschopt. “Dat lucht op!!” zei hij naderhand…

 

We hadden al een cadeau voor John zijn verjaardag gekocht en dat wil Conner graag op John zijn graf zetten als de steen er is. De weken na de begrafenis merkten we dat Conner erg emotioneel was. Heel veel hoofdpijn en migraine. Geen zin in school, de juf hadden we uiteraard ingelicht dus die het even niet meer zag zitten, alle kinderen wisten waarom dat was. Ook zijn er van die momenten waarop we opeens heel erg aan John worden herinnerd. Zo kwam Conner huilend uit school en zei: “De juf was aan het voorlezen en het verhaal eindigde met “Ome John uit Schotland”.

“Wat zou het heerlijk zijn hé mama als John nog een keertje gezellig een avondje kwam dollen”, dat horen we geregeld. Daar zouden ook papa en ik een miljoen voor over hebben.

 

Op een morgen ging Conner heel erg huilen toen zijn vader naar zijn werk ging. Hij bleef maar aan hem hangen en trekken. Zijn vader, die al erg laat was die morgen, wist na enig aandringen toch uit Conner zijn greep los te komen en liep naar buiten richting de poort. Ik zat met Conner bij de achterdeur op mijn knieën toen het hoge woord er bij Conner uitkwam. “Papa mag niet naar zijn werk gaan mama, straks komt hij nooit meer terug” zei hij helemaal in paniek. Samen hebben we papa terug geroepen en hebben nog even rustig met zijn drietjes zitten praten.

 

We weten achteraf gezien zeker dat we de juiste beslissing hebben genomen door Conner zelf te laten beslissen. Hij heeft op zijn eigen manier afscheid genomen en daar heeft hij vrede mee. Het verdriet en het gemis zelf zullen in de toekomst een plekje moeten krijgen, net als bij Marco en mij. Elk kind is anders en als ouders weet je meestal zelf wel wat je kind aankan of niet. Volgens Conner is ome John nu in dodenstad… zijn versie van de Hemel.

 

“Wat een geweldige vent was het hé pap. Hij was echt knettergek en ik heb me rot gelachen om hem” zegt Conner nog dagelijks. “Ik zal hem zo ontzettend missen..!!”

“Wij ook schat” zeggen we dan “Wij ook”.